Obezite.com Tavsiyesi
Obezite.com

Oruç (Açlık) Gençleştirerek Ömrü Uzatıyor

Son zamanlarda Sertab Erener’in gündeme taşıdığı telomer tedavisi ve gençleşme konuları gündemdeyken, Harvard Üniversitesi, gençleşme ve uzun ömür üzerine bir araştırma yayınladı.

Oruç (Açlık) Gençleştirerek Ömrü Uzatıyor
  • 10 Kasım 2017
  • 6 YORUM
  • 7.731 KEZ OKUNDU

Yazıya başlamadan önce, ön yargılardan kurtulmak için oruç ile ilgili kısa bir bilgi verme ihtiyacı duyuyorum. Oruç kavramı, birçok medeniyette ve dinde bulunmaktadır. Bazıları, İslam dinindeki şekliyle tamamen yiyecek ve içeceğin kısıtlandığı, bazıları protein alımının tamamen kısıtlandığı, bazıları karbonhidrat alımının kısıtlanması, bazıları sadece sebze ve meyvenin tüketildiği, bazıları kalori alımının çok azaltıldığı, bazıları ise tüm katı gıda alımının kısıtlanması şeklinde olabilmektedir. Bu yazıda ve oruç kavramları eş anlamlı kullanılacaktır ve bir süre vücuda yemek alımının kısıtlanması anlamına gelecektir. Yurt dışında bu şekilde yapılan uygulamalar “fasting” olarak nitelenmektedir.

Yazıyı beğenmeniz durumunda, sevdikleriniz, aileniz ve arkadaşlarınızla paylaşarak onların da bilinçlenmesini sağlayabilirsiniz…

, aralıklı oruç (intermittent fasting), 5:2 diyeti (5’e 2 diyeti, yurt dışında 5 gün beslenip 2 gün çok az kalori alınan bir diyet), diyet kısıtlamaları, uzun süreli açlıklar ve oruç ile ilgili yapılan araştırmaların neredeyse hepsi, belirli bir süre aç kalmanın sağlık üzerine çok olumlu etkileri olduğunu gösteriyordu fakat bunun mekanizması tam olarak bilinmiyordu. Açlığın tetiklediği, otofaji (hücresel atık giderme) mekanizmasını açıklayararak 2016 yılında Nobel Tıp Ödülü’nü kazanan Yoshinori Ohsumi, oruç üzerine yapılan araştırmaların artmasına vesile oldu.

Harvard Üniversitesinin yeni yaptığı araştırma, açlık ve oruç tutmanın sağlık üzerine olumlu etkisinin mekanizmasını açıkladı. Bu sayede bilimsel olarak da kanıtlanmış oldu.

Açlığın sağlık üzerindeki etkilerini gösteren bilimsel araştırmalardan bazıları aşağıda yer almaktadır.

Açlık ve Oruç ile İlgili Bilimsel Araştırmalar

Açlığın Yaşam Süresine Etkileri

1) Açlığın yaşam süresi üzerinde oluşturduğu etkiyi gösteren ve aç bırakılan farelerin 17 hafta daha fazla yaşadığını gösteren, 2000 yılına ait bir araştırma. (1)

Açlık ve yaşam süresine etkisi

Farelerde açlığın yaşam süresine etkisini gösteren bir araştırma

2) Gün aşırı beslenen farelerin, serbest beslenenlere göre %82 daha uzun yaşadıklarını gösteren 1982 yılına ait bir araştırma bulunmaktadır. (2)

3) 1983 yılında aynı araştırmacılar tarafından yapılan başka bir araştırmada da, gün aşırı beslenen fareler de benzer şekilde daha uzun yaşamışlar. (3). Bu çalışmada aç bırakılan fareler gençliklerinde daha aktif iken, oruç tutan fareler yaşlı olduklarında da diğer farelere göre daha aktiflermiş.

Açlığın Kanser Üzerine Etkileri

4) Bir grubun serbest beslendiği, diğer grubun ise gün aşırı beslendiği iki farklı gruba enjekte edilen meme kanseri ve açlığın kanser üzerindeki etkisi. Aç bırakılan farelerdeki sağ kalım oranı çok yüksek. (4)

Açlık ve kanser üzerine etkileri

Açlık ya da oruç tutmanın kanser üzerine etkilerini gösteren bir araştırma

5) 2014 yılında, insanlar üzerinde yapılan ve sitemizde de yer bulan bir araştırma. Kanser hastalarına uygulanan 3 günlük tedavisi ve olumlu sonuçlarının yer aldığı bir diğer araştırma: 3 Günlük Açlık Orucu ve Kanser (5)

Tüm bu araştırmalar, açlığın sağlık üzerine olumlu etkilerini kanıtlayan çalışmalardı.

Harvard Üniversitesi Oruç Araştırması Ne Anlama Geliyor?

Harvard Üniversitesinin yaptığı araştırma, kendi sitelerinde (6) ve Cell Metabolism (7) dergisinde yayınlandı.

Harvard araştırmacıları tarafından 2017 yılının Ekim ayında yapılan yeni bir araştırmada, oruç tutmanın, hücrelerimizdeki mitokondriyal ağların aktivitesini değiştirerek yaşam süresini nasıl artırabileceği, yaşlanmayı yavaşlatacağı ve sağlık düzeyini nasıl iyileştireceği gösterildi. Araştırmanın kıdemli yazarı William Mair, “Geçmişteki çalışmalar aralıklı orucun yaşlanmayı nasıl yavaşlattığını gösterdi ancak bunun altında yatan temel biyolojiyi şimdi anlamaya başlıyoruz.” dedi.

Mitokondri, hücrelerimizin içindeki küçük bir enerji santrali gibidir. Harvard’ın yeni araştırması, değişen mitokondriyal ağ şekillerinin uzun ömrü ve yaşam süresini nasıl etkilediğini göstermektedir. Ancak daha da önemlisi, çalışma, oruç tutmanın bu mitokondriyal ağları “genç” bir durumda tutmak için nasıl yönettiğini ortaya koymaktadır.

Mitokondriyal ağlar içerisindeki hücreler genellikle iki durum arasında değişir: kaynaşmış ve parçalanmış. Yalnızca iki hafta yaşadığı için uzun ömürlülüğün ölçülmesi açısından faydalı bir organizma olan Nematod solucanlarının kullanıldığı çalışmada, kısıtlamalı açlık diyetlerinin, bu kaynaşmış ve parçalanmış durumlar arasında sağlıklı bir esneklik sağlayan mitokondriyal ağlarda dengeyi teşvik ettiğini buldu.

Açlık ve orucun solucanlardaki etkisi

Nematod solucanlarının kas hücrelerindeki mitokondrilerini görüyoruz. (Kaynak: Harvard Chan School)

Mair, “Çalışmalarımız, mitokondri ağlarının esnekliğinin orucun yararları için ne kadar önemli olduğunun bir göstergesidir: Mitokondriyi tek bir durumda kilitlersek, oruç tutma veya beslenme kısıtlamasının uzun ömür üzerindeki etkilerini tamamen engelleriz.” demiştir.

Çalışmanın yönetici yazarı Heather Weir, bu durumu  “Diyet kısıtlaması ve aralıklı oruç tutma gibi düşük enerjili koşulların daha önce sağlıklı yaşlanmayı teşvik ettiği gösterildi ve durumun nedenini anlamak, faydaları terapötik (tedavi edici) olarak uygulayabilmek için çok önemli bir adım.” şeklinde açıklamaktadır. “Bulgularımız, yaşlandıkça yaşla ilişkili hastalıkların gelişme olasılığını azaltacak tedavi edici stratejiler arayışında yeni yollar açıyor.” dedi.

Açlık ve hücre mitokondrisi üzerine etkileri

Yeni araştırma, bir hücrenin mitokondrisinin (yeşil renkle gösterilen) açlık ve oruçla olumlu etkilenebileceğini bu sayede daha uzun ve sağlıklı yaşama neden olabileceğini gösterdi.  (Kaynak: NICHD Flickr CC-BY-2.0)

Bu araştırmalar ışığında; sürekli yemek yemenin zararlı olduğu, bazı dönemlerde açlık yapılmasının ya da oruç tutulmasının, sıhhati artırdığı sonucu çıkarılabilmektedir.

Sürekli yemek yemenin nasıl bir etki oluşturduğunun daha iyi anlaşılması için örnek vermek gerekirse;

20 tane işçinin çalıştığı bir inşaat düşünelim. Hiçbir işçinin yapım işiyle ilgilenmediği ve sürekli olarak inşaat malzemelerini ortada bir yerde biriktirdiği bir inşaat hayal edin. Demir, çimento, tuğla ve diğer malzemelerin ortaya yığıldığı bir tepe oluşturmanın hiçbir anlamı bulunmamaktadır. İnşaatın yapımı için de bir süre gereklidir.

Sürekli inşaat malzemesi yığmaya değil onu inşa etmeye ihtiyaç vardır!

Gün içerisinde sürekli bir şeyler yemek, örneklemeye çalıştığım şekilde bir etki göstermektedir, enerjimizin büyük kısmının sindirime ayrılması anlamına gelmektedir. Bu yüzden vücuttaki açlık zamanları, sindirimin değil yapım ve onarım işlerinin gerçekleştiği zamanlar olmaktadır.

İnşaat malzemeleri

İnşaatın yapımı için ustalara fırsat tanıyalım!

Yeterli ve sağlıklı beslendikten sonra vücudumuza yapım ve onarım için zaman tanımalıyız. Tabii bu arada vücuttaki inşaat için deniz kumu, çürük tahta, paslı demir gibi malzemeleri de kullanmamalısınız!

Çocuklarımıza sürekli olarak bir şeyler yemesi için diretmek, onların sağlıklı beslenmesini değil vücutlarında bulunan besinlerin yararlı şekilde kullanılmasının önüne geçmek anlamına gelmektedir. Açlık ya da oruç, büyüme hormonlarının seviyelerini 5 kat artırmaktadır. (8, 9) Dolayısıyla çocuklara, öğünlerde sağlıklı besinler yedirdikten sonra sürekli onların peşinden koşmanın pek bir anlamı bulunmamaktadır.

Bu yazı birçok diyetisyenin savunduğu, az az ve sık sık yenmeli efsanesini bilimsel olarak çürütmektedir.

Sık sık yemek yenmesi durumunda, vücuttaki yapım ve onarım mekanizması çalışmayacaktır. Sık sık yemenin önerildiği diyetlerde, sürekli bir açlık söz konusu olur ve diyet sonrası verilen kilolar hızla geri alınır. Hepimiz, çevremizde bu tarz söylemlere sahip yüzlerce kişi tanımışızdır. Bu konuya da farklı bir yazımızda değineceğiz.

Orucun Vücutta Meydana Getirdiği Değişiklikler

Açlık orucu sırasında vücudunuzda meydana gelen değişikliklerden bazıları şöyledir:

  • Yağ yakma ve kas kazanımını kolaylaştıran büyüme hormonunun (growth hormon) kan seviyeleri, 5 kat kadar artar. (8, 9) Büyüme hormonu, çocuklarda büyümeyi ve gelişmeyi sağlarken, genç ve erişkinlerde hasarlı hücrelerin onarımını sağlamaktadır.
  • Vücut hücrelerinden atıkları uzaklaştıran önemli bir hücresel onarım sürecini başlatır. (10)
  • Genlerde ve biyomoleküllerde, koruyucu etki göstererek, yaşam süresinin uzamasına ve hastalıklardan korunmada ararlı olduğu düşünülmektedir. (11, 12)
  • İnsülinin kan seviyeleri önemli ölçüde düşer, bu da enerji için yağların yakılmasını kolaylaştırır. (13) Bu sayede sağlıklı zayıflamayı sağlar. Düşk insülin seviyeleri, daha yüksek büyüme hormonu ve artmış nor-adrenalin miktarlarını artırarak metabolizma hızını da artırır. Bu nedenle açlık esnasında metabolizma yavaşlaması görülmez.
Oruç, büyüme hormonlarının seviyelerini 5 kat artırmaktadır.

Özetle

  • Açlığın vücut mekanizması üzerine birçok olumlu etkisinin olduğu, eskiden beri bilinmekteydi ve bazı araştırmalarla ispatlanmıştı fakat mekanizmasının anlaşılmasına Harvard Üniversitesi‘nin araştırması ışık tuttu. Harvard Üniversitesi gibi dünyanın en saygın tıp fakültesinden böyle bir araştırmanın yayınlanması ise güvenilirlik açısından, kimsenin aklında soru işareti bırakmadı.
  • İster ibadet niyetiyle, ister şifa niyetiyle, ister zayıflama amaçlı olarak oruç tutmak vücut için kesinlikle onarıcı bir etkiye sahip.
  • Bu araştırmaların en önemli sonucu ise, pek çok kimsenin hala savunduğu, az az ve sık sık yenmeli efsanesini bilimsel olarak çürütmesidir.
  • Sertab Erener’in gündeme getirdiği telomer tedavisi gibi pahalı ve gereksiz tedaviler yerine; hücreleri onarıcı, gençleştirici, yaşlanmayı engelleyici bir etkiye sahip olan, daha doğal ve hiçbir maliyeti bulunmayan açlık orucu yapmak tercih edilmelidir. Birkaç basın kuruluşunda, ticari kaygıyla yapılan haberler yüzünden kendinizi kurban etmeyin.
  • Hayattaki nefes sayımızın sınır olduğu bilinse de elden ayaktan düşmeden, kendi işlerimizi halledebilmek için sağlıklı yaşam sürmemiz gerekmektedir. Aç kalmak bunu sağlayabilir.
  • Bu araştırmaların sonuçları, açlık ve oruç tutma üzerine yapılacak yeni araştırmaların yapılmasına zemin hazırlayacaktır.
  • Açlığın faydaları, orucun bilimsel faydaları, aç kalmanın zararı var mı, konularına da bilimsel olarak yer vermiş olundu.
  • Ülkemizde bu tarz oruçlar; açlık orucu, , şifa orucu olarak adlandırılmaktadır.
  • Burada sözü edilen araştırmalar ve tedaviler sürekli hekim kontrolünde olan araştırmalardır. Hekim kontrolü olmaksızın bu tarz uzun süreli açlık programları uygulanmamalıdır!
  • Açlık tedavisi; diyabet (şeker hastalığı), hipertansiyon, kalp yetmezliği, böbrek yetmezliği gibi organ yetmezliklerinin bulunduğu kronik hastalarda çok ciddi riskler hatta ölümcül sonuçlar doğurabilir.
  • Sonuçların tedavi aşamasında kullanılabilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Bu konudaki olumlu ya da olumsuz yorumlarınızı aşağıdan yazabilir ya da aklınıza takılanları sorabilirsiniz.

Dr. Mustafa ÜYE
Koruyucu Hekim

Referanslar

1. Sogawa H, Kubo C. Influence of short-term repeated fasting on the longevity of female (NZB x NZW)F1 mice. Mech Ageing Dev. 2000;115(1-2):61-71.
2. Goodrick CL, Ingram DK, Reynolds MA, Freeman JR, Cider NL. Effects of intermittent feeding upon growth and lifespan in rats. Gerontology. 1982;28(4):233-41
3. Goodrick CL, Ingram DK, Reynolds MA, Freeman JR, Cider NL. Differential effects of intermittent feeding and voluntary exercise on bodyweight and lifespan in adult rats. J Gerontol. 1983;38(1):36-45.
4. Siegel I, Liu TL, Nepomuceno N, Gleicher N. Effects of short-term dietary restriction on survival of mammary ascites tumor-bearing rats. Cancer Invest. 1988;6(6):677-80.
5. Harvard Üniversitesi sitedeki yayın
6. Cell Metabolism
7. 3 Günlük Açlık Orucu ve Kanser
8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/m/pubmed/15640462/
9. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC329619/
10. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3106288/
11. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24048020/
12. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2622429/
13. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/m/pubmed/15640462/

Öneri: Oruç (Açlık) ve Yaşam Ömrü başlıklı makalemizi okumanızı öneririz. Yazıda Açlık, Oruç ve Yaşam Ömrü konuları hakkında bilgi edinebilirsiniz.

SOSYAL MEDYADA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 6 YORUM
  1. Dilşah yavuz. dedi ki:

    Evet ben oğluma 7 kez 3 günlük oruçlar yaptım.ve sonuçlarından gayet memnun kaldım, oğlum otizim tanili ve henüz 4,5 yaşında ,baya rahat geçti oruç günleri akabinde karaciğer temizliği yaptık ,hacamat la destekledik oruçları,ve nemi oldu oğlum bana anne demeye başladı,göz teması süper oldu,algısı mükemmel açıldı,takıntılar bitti , milyara getirdiğimiz ilaçları sıfırda bıraktı resmen , mükemmel bir vücut temizliği yaptı evladıma ,iyiki bu yolu denedim , şükür rabbim nasip etti ,zor günler geçiren biz bu aclik şifa oruçlarına karar verirken güzel şeyler olacak inanıyorduk ,ama bu kadarini beklemedik doğrusu,sakın uslu ne dediğimi gayet güzel anlar oldu,rabbim Herkese nasip etsin şifa olsun inşallah

  2. Dilşah yavuz. dedi ki:

    Çok güzel anlatmışsiniz teşekkürler.evet oruç sıhhat demek .özellikle inşaat işçileri örneğine bayıldım çok güzel anlatılmış bence , peygamber efendimizin bildirmiş olduğu gibi oruç tut sıhhat bul.ama ne yazikki bunu şimdilerde Nobel ödüllü yabancı bilim insanları ortaya koyuyor. oysaki bize bu bildirilmiş ti .

  3. Saliha U. dedi ki:

    Yazıyı okuduğumda ilk aklıma gelen ”Oruç tutunuz, sıhhat bulunuz” Hadis-i şerifi ve haftada iki gün pazartesi, perşembe tutulan sünnet oruçları geldi.
    Hayatım boyu hep kilo sorunum oldu. Aralıklı olarak yılın yarısını rast gele besleniyorsam yarısında da düşük kalorili beslenip en azından günlük yürüyüş yapıp olsun, istediğim kilolara ulaşamasam da daha fazla şişmanlamanın yolunu kesmiş oluyorum diye düşünüyordum. Şimdi anlıyorum ki fasılalı açlıkla aynı zamanda şişmanlığın zemin hazırladığı pek çok hastalığa karşı da vücudumun direncini de arttırıyormuşum…
    Teşekkürler…

    1. admin dedi ki:

      Merhaba Saliha,
      Bu dediklerini klinikte tecrübe ediyoruz biz de, kan ve idrar değerleri de olumlu gelişmeleri gösteriyor.
      İslam dinindeki aylık Ramazan orucu ve pazartesi perşembe oruçları bu bilimsel gerçekler ile çok uyuşuyor.
      Ayrıca “Oruç tut, sıhhat bul.” hadisi şerifi de 1400 yıl öncesinden günümüze ışık tutuyor.
      Paylaşarak daha fazla kişiye yardımcı olmasını sağlarsanız seviniriz.
      Değerli yorumun için teşekkürler. Obeziteden kurtulmak için de bir an evvel adım atmanız dileğiyle…

  4. Şule dedi ki:

    2 yili askin suresir aralikli orucla beslenen biri olarak,genclestirdigine kesinlikle katiliyorum.Kaleminize saglik.

    1. admin dedi ki:

      Merhaba Şule,
      Aralıklı oruç beslenmesi en güzel diyet şekillerinden birisi. Biz de hastalarımızla beraber bunları tecrübe etme şansı bulduk. Kan değerlerindeki toparlanma da gözle görülür derecede fazla.
      Bu araştırma, sağlıktaki düzelmenin mekanizmasını açıklaması açısından çok değerli.

BİR YORUM YAZ

draw-freehand.png
Yazı ile ilgili yorumlarınızı paylaşabilir ya da sormak istediğiniz soru varsa aşağıdaki formu kullanabilirsiniz. Sorulara en kısa sürede yanıt vermeye çalışacağız. Lütfen iletinizi gönderirken dil bilgisi kurallarına özen gösteriniz.
 

Scroll Up